Tôi còn nhớ hồi World Cup 2022, cái đêm Nhật Bản ngược dòng hạ Đức 2-1, mình ngồi một mình với lon bia nguội mà cứ nghĩ: châu Á đang thay đổi thật rồi. Không phải kiểu “thay đổi” nói cho có, mà là kiểu bạn nhìn vào số liệu và thấy rõ ràng cái gap đang thu hẹp. Bốn đội châu Á vào vòng 16 đội mạnh nhất ở Qatar. Rồi từ đó đến giờ, vòng loại cho kỳ World Cup tiếp theo cứ âm thầm diễn ra, và thành thật mà nói, nhiều người Việt mình vẫn đang xem vòng loại này theo kiểu “liếc qua cho biết” hơn là thực sự theo dõi. Hơi tiếc đấy.
Cái công thức mới và tại sao 8,5 suất lại quan trọng đến vậy
World Cup 2026 lần này có 48 đội tham dự, tăng từ 32. Giải đấu tổ chức tại ba nước đồng chủ nhà là Mỹ, Canada và Mexico, khai mạc ngày 11/6/2026, chung kết dự kiến vào khoảng 19/7/2026. Cơ cấu giải là 12 bảng, mỗi bảng 4 đội. Vì số đội tăng, các liên đoàn khu vực cũng được chia thêm suất.
Cụ thể với châu Á — AFC — con số là 8,5 suất. Tám đội đi thẳng, đội thứ chín đá play-off liên lục địa tranh suất thứ nửa đó. So với 4,5 suất ở kỳ Qatar, đây là bước nhảy đáng kể. Nhưng đừng vì vậy mà nghĩ vòng loại sẽ dễ thở hơn. Số suất nhiều lên, nhưng số đội tranh cũng đông và chất lượng không kém. Toàn bộ vòng loại thứ ba AFC gồm 18 đội chia thành 3 bảng, mỗi bảng 6 đội. Hai đội đầu bảng đi thẳng — tức là 6 suất lấy từ đây. Bốn đội đứng thứ ba và thứ tư tốt nhất bước vào vòng loại thứ tư để giành thêm 2 suất trực tiếp và 1 suất play-off liên lục địa.
Nghe có vẻ phức tạp, nhưng tóm gọn lại là: vòng loại thứ ba mới là trận chiến thực sự. Và đây cũng là nơi bức tranh châu Á hiện ra rõ nhất.
Những cái tên quen mặt và vài bất ngờ đang ủ
Nhật Bản thì không cần phân tích nhiều. Họ đang ở Bảng C vòng loại thứ ba cùng Australia, Arab Saudi, Bahrain, Trung Quốc và Indonesia. Xét về chất lượng đội hình — Takumi Minamino, Kaoru Mitoma, Ritsu Doan — Nhật Bản gần như chắc suất từ rất sớm. Cái hay là họ không chỉ thắng, họ đang xây dựng một lối chơi có bản sắc, pressing cao, phối hợp nhanh, và ngày càng nhiều cầu thủ đang khoác áo các CLB top ở châu Âu.
Hàn Quốc thì khác, họ đang trải qua giai đoạn chuyển giao thế hệ khá gai góc. Son Heung-min vẫn là trụ cột tinh thần, nhưng câu hỏi là đội hình xung quanh anh đủ ổn định chưa. Họ ở Bảng B cùng Iraq, Jordan, Oman, Palestine và Kuwait — bảng đấu thoạt nhìn tưởng dễ thở nhưng Iraq và Jordan đều không phải đội có thể xem thường.
Cái tên đáng xem nhất theo mình lại là Indonesia. Họ đang có làn sóng nhập tịch cầu thủ gốc Hà Lan khá ấn tượng — Jay Idzes, Mees Hilgers, Maarten Paes… Đội hình lai này tạo ra một Indonesia hoàn toàn khác so với 5 năm trước. Họ cùng bảng với Nhật Bản ở vòng loại thứ ba, tức là cầm chắc không đứng đầu bảng, nhưng việc họ lọt vào đến đây đã là tín hiệu rõ ràng về sự thay đổi. Nếu họ giành được suất play-off thậm chí suất trực tiếp, đó sẽ là câu chuyện đẹp nhất của bóng đá Đông Nam Á trong nhiều thập kỷ.
Còn Việt Nam mình thì sao? Thành thật mà nói — chúng ta dừng lại ở vòng loại thứ hai. Không bước được vào top 18 của vòng thứ ba. Buồn, nhưng nó phản ánh đúng thực lực hiện tại. Đội bóng đang trong quá trình tái thiết sau thế hệ vàng của Park Hang-seo. Cần thêm thời gian, cần hệ thống đào tạo trẻ bền vững hơn là những chiến thắng ngắn hạn.
Ai sẽ tạo ra bất ngờ và cuộc đua nào đáng xem nhất
Nếu tôi phải chọn bảng đấu kịch tính nhất để theo dõi, đó là Bảng A — Iran, Uzbekistan, UAE, Qatar, Kyrgyzstan và Bắc Triều Tiên (dù đội này thường xuyên rút lui vì lý do chính trị). Iran với Sardar Azmoun khi còn khỏe là lực lượng đáng gờm, nhưng Uzbekistan đang lên rất nhanh — lứa cầu thủ sinh năm 2000-2004 của họ có chất lượng đáng ngạc nhiên, khá nhiều người đang chơi ở châu Âu. Uzbekistan vào thẳng World Cup lần đầu tiên trong lịch sử sẽ không phải chuyện không tưởng.
Cũng không thể bỏ qua Arab Saudi — họ là đội đã hạ Argentina ở Qatar 2022. Kết hợp với làn sóng đầu tư của Saudi Pro League đang kéo nhiều cầu thủ nước ngoài về thi đấu, liệu điều đó có giúp họ phát triển
Xem thêm: dự đoán world cup 2026.